Ta Ty

Tạ Tỵ một nghệ sĩ đa tài

Hoạ sĩ Tạ Tỵ, người được coi là đi tiên phong trong mỹ thuật Việt Nam đương đại.
Hoạ sĩ Tạ Tỵ sinh ngày 24.9.1922 tại Hà Nội. Cùng với các hoạ sĩ Bùi Xuân Phái, Lê Quốc Lộc, Mai Văn Nam,Lương Xuân Nhị,... Tạ Tỵ từng là một trong những người thầy dạy mỹ thuật đầu tiên ở Liên khu 3 trong kháng chiến chống Pháp. Năm 1954, họa sĩ Tạ Tỵ di cư vào Sài Gòn . Sau 1975, sau một thời gian đi học tập cải tạo, ông định cư tại Hoa Kỳ, và từ năm 2002 hoạ sĩ đã trở về sống và tiếp tục hoạt động nghệ thuật ở VN, và qua đời tại đây.

Bắt đầu viết từ đầu thập niên 50, Tạ Tỵ là một nghệ sĩ đa tài. Ban đầu ông có vẽ sơn mài, cùng thời kỳ với những họa sĩ như Nguyễn Gia Trí, Lê Phổ, Nguyễn Tư Nghiêm... Nhưng ông được biết đến nhiều hơn cả khi đi theo trường phái lập thể. Theo họa sĩ Trịnh Cung, họa sĩ Tạ Tỵ là người gắn bó và đi đầu trong phong cách hội họa lập thể ở Việt Nam từ thập niên 1940 đến 1960. Sang thập niên 1970, ông chuyển sang phong cách trừu tượng.

Tuy sống trong thời kì hai miền Việt Nam chia cắt, nhưng người ta không tìm thấy bóng dáng chiến tranh trong hội họa Tạ Tỵ. Một mảng tranh được công chúng biết đến nhiều là những bức ký họa do Tạ Tỵ vẽ về những nghệ sĩ mà ông quen biết. Những bức chân dung các nghệ sĩ như Tchya Đái Đức Tuấn, Vũ Hoàng Chương, Trịnh Công Sơn...có thể tìm thấy nhiều trên sách báo miền Nam Việt Nam trước 1975 và được giới nghệ sĩ đánh giá cao.

Ngoài hội hoạ, ông còn nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực sáng tác: truyện, thơ, kịch bản, bút ký... Trong hơn nửa thế kỷ sáng tác, Tạ Tỵ đã để lại nhiều tác phẩm với các thể loại khác nhau
Năm 1954, họa sĩ Tạ Tỵ di cư vào Sài Gòn và trở thành trung tá đấu tranh chính trị trong quân đội Việt Nam Cộng hòa.

Đây là lý do mà sau năm 1975, tên của Tạ Tỵ ít được nhắc đến công khai ở Việt Nam, tuy rằng, theo họa sĩ Trịnh Cung, Bảo tàng Mỹ thuật ở Hà Nội và TP. HCM vẫn treo một số bức tranh của ông.