Cafe Gallery 31 Cua Dong Is Pleased to Present :

MÙA LEN TRÂU-GIÁ CỦA CHÂN T̀NH

Đọng lại trong ḿnh LHP Việt NAM XIV diễn ra ở Buôn Mê Thuột(tháng 11-2004) là phong cảnh hùng vĩ,nắng gió khoáng đạt của đất Tây Nguyên và 2 bộ phim Việt Nam được xem tại đấy:Thời xa vắng,Mùa len trâu.Thất vọng bao nhiêu trước Show diễn của cac đạo diễn thiên-tài -ngoại-cỡ tại LHP bao nhiêu,2 bộ phim càng ám ảnh ḿnh bấy nhiêu.Sài của Thời xa vắng uể oải, ươn hèn,vong thân trong cuộc sống hay Ḱm của Mùa len trâu hoang dă,tràn đầy sinh lực trước thiên nhiên nghiệt ngă thuộc thế hệ cha anh nhưng người xem cảm thấy nhân vật thân quen, gần gũi như họ hàng,như cḥm xóm.Ra mắt khán giả Buôn Mê Thuột,đạo diễn Hồ Quang Minh lặng lẽ, thâm trầm ,dường như mọi nỗi niềm anh đă gửi trọn vào Thời va vắng.Sáng 4/6/2005 ở cuộc hội thảo MÙA LEN TRÂU,KINH NGHIỆM VÀ TRIỂN VỌNG VỀ HỢP TÁC LÀM PHIM VỚI NƯỚC NGOÀI THÀNH CÔNG diễn ra tại L'Espace-Trung tâm Văn hoá Pháp,báo giới và những người làm công tác điện ảnh ở Hà Nội ngỡ ngàng trước 1 người chân t́nh, trong vắt,người đă tạo giấc mơ riêng thành bộ phim MLT độc đáo khi anh nhỏ nhẻ:"Với tôi ,rung động nghệ thuật của tác phẩm là quan trọng nhất.Tôi viết cho riêng ḿnh, khi viết tôi không chú tâm đến khán giả, dù người Pháp, người Bỉ hay người Việt Nam".
Bạn ơi, ḿnh hoang mang quá.Từ trước tới nay, các đạo diễn của ta làm phim xuất phát từ những động cơ rất "hoành tráng" mang tầm vĩ mô, có nghệ sĩ hô hoán quyết hiến thân cho lớp khán giả trẻ, có tài năng khổng lồ sáng tác nhắm đến lớp khán giả chọn lọc,lại có đại nghệ sĩ làm phim cho thế giới "biết tay"về đất nước, con người VN giàu truyền thống văn hoá.Thế là, tuỳ theo động cơ đă định, người ta bèn mơ theo giấc mơ của người khác.Nếu là phim lụy thị trường,người ta đặt ḿnh vào địa vị những "chíp hôi"ham ăn chơi hưởng thụ mà mơ. Nếu là phim lụy ngân sách nhà nước,người ta tuỳ theo đường dây quen biết chạy chọt mà mơ đón lơng về ngày kỷ niệm chẵn nào đấy của đất nước.Với MLT tiến sĩ vật lư nói động cơ sáng tác của ḿnh thật đơn giản:"Tôi đọc tập truyện Hương rừng Cà Mau khi c̣n học PTTH,đến nay đă mấy chục năm rồi.Càng ngày nó càng để lại ấn tượng sâu đậm đối với tôi, và tôi khám phá ra ngày càng nhiều ẩn dụ trong đó.Thực sự cũng không biết có phải do nhà văn gói ghém hay là những điều tôi tưởng tượng ra nữa.Nó làm tôi xúc động nên quyết định chuyển thành phim".Giấc mơ nồng đượm Hương rừng Cà Mau dai dẳng từ thuở thanh niên được niềm đam mê giữ lửa nên dường như càng đậm nét hơn ở người đàn ông tuổi 50,kịch bản Mùa len trâu của anh gây ấn tượng mạnh đối với Olivier Dubois,nhà sản xuất phim người Bỉ :"Khi cầm kịch bản phim này,tôi chưa biết ǵ về VN nhưng tôi tin đây là câu chuyện có thật ngoài đời. Vấn đề trong phim làm tôi xúc động, các nhân vật có tính cách mạnh mẽ. H́nh ảnh mảnh đất ngập nước đồng bằng sông Cửu Long gây cảm giác hiếu kỳ ở tôi, chủ đề phim cũng rất thu hút tôi,rằng con người VN có hành tŕnh trưởng thành rất khó khăn,đặc biệt là phải đối mặt với thiên nhiên nghiệt ngă. Khi chọn kịch bản để làm phim,tôi t́m kiếm những ǵ chân thực nhất,những ǵ nói lên khát vọng sống của xă hội rồi mới đến yếu tố thương mại".O.Dubois cho biết, ở châu Âu ,t́m nhà tài trợ không hề dễ,phải thuyết phục đối tác bằng giá trị kịch bản của ḿnh để nhà tài trợ cũng là người yêu điện ảnh,là người đồng sản xuất.Giám đốc hậu hậu kỳ âm thanh Oliver Ray là đối tác như thế, ông tâm sự :"Lần đầu tiên hợp tác với VN,phim MLT khiến chúng tôi xúc động,qua đó chúng tôi hiểu bản lĩnh, cách sống của người VN".

Chân t́nh lại gặp chân t́nh, đam mê lại gọi đam mê,các bài viết, phỏng vấn về những người làm phim trên các phương tiện truyền thông cho thấy các từ "chân thực", "xúc động","đam mê"xuất hiện với cường độ cao.Nhà văn Sơn Nam nhận xét đứa con tinh thần của ḿnh qua sự chăm sóc của bàn tay dịu dàng và trái tim hiểu biết, đôn hậu "Từng khung h́nh trong MLT đẹp tuyệt vời mà rất thực...Quả thật, phải là người yêu và hiểu nhiều về đất Nam bộ th́ mới có thể diễn tả được chất Nam bộ thấm nhuẩn trong từng cảnh như thế". Lê Thế Lữ trong vai Ḱm bộc bạch: "Để có những cảnh quay chân thực,tôi phải học hỏi rất nhiều,phải tưởng tượng và nghiên cứu kĩ tài liệu về cách đi len trâu. Cả ngày đêm dầm ḿnh trong nước,trên đầu là cái nắng chang chang nhưng điều đó không lấy mất đi sự đam mê của tôi".Diễn viên Kiều Trinh như vẫn chưa hết ngất ngây khi nhớ về nhân vật ḿnh vừa thủ vai :"Tôi không thấy áp lực,không lo lắng ǵ về vai diễn. Có cảm giác mọi thứ thật tự nhiên,cứ như đó là cuộc đời của chính ḿnh vậy.Tôi đă diễn như không diễn và cảm nhận nhân vật bằng tất cả t́nh cảm chân thực của ḿnh".
Đoạt 2 giải thưởng về kịch bản,4 giải tại các LHP quốc tế và 1 giải của HĐAVN, bán được 15000 vé trên đất Pháp, MLTđă đạt được thành công trong cả nghệ thuật lẫn thương mại.Thế th́ bạn ơi,ḿnh hết hoang mang rồi, bây giờ th́ ḿnh đă hiểu,chân t́nh được trả giá cao trong nghệ thuật nhưng với cuộc sống th́ vô giá.

Cẩm Vinh